Numer telefonu 41 38 83 714 

Poniedziałek 11:30-12:30

Wtorek 10:00-11:00

Środa 11:30-12:30

Czwartek 11:30-12:30

Piątek 17:00-18:00

lub na telefon położnej POZ 663 549 725 

codziennie od 8:00 do 16:00

Do położnej można zarejestrować się również przez e-rejestrację na stronie ZOZ Włoszczowa.

Poniedziałek: 12:30-15:05

Wtorek: 11:00-15:05

Środa: 12:30-15:05

Czwartek: 16:00- 18:00

Piątek: 10:25 – 15:00

Poniedziałek: 11:30-12:30 

Wtorek: 10:00-11:00

Środa: 11:30-12:30

Czwartek: 10:25- 13:00

Piątek: 17:00 – 18:00

Profilaktyka raka szyjki macicy – HPV

Zadbaj o swoje zdrowie

Rak szyjki macicy jest jednym z nielicznych nowotworów, któremu można skutecznie zapobiegać. Regularne badania przesiewowe pozwalają wykryć zmiany przednowotworowe i rozpocząć leczenie, zanim rozwinie się choroba.

Główną przyczyną raka szyjki macicy jest długotrwałe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV – Human Papillomavirus), szczególnie jego typami wysokiego ryzyka onkologicznego.

Czym jest HPV?

HPV (wirus brodawczaka ludzkiego) jest bardzo powszechnym wirusem przenoszonym głównie drogą kontaktów seksualnych. Większość aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn zetknie się z nim przynajmniej raz w życiu.

W większości przypadków organizm sam eliminuje zakażenie. Jeżeli jednak wirus utrzymuje się przez dłuższy czas, może doprowadzić do powstania zmian przednowotworowych, a następnie raka szyjki macicy.

Na czym polega badanie przesiewowe?

Obecnie podstawowym badaniem przesiewowym jest test HPV HR, który wykrywa obecność wirusów HPV wysokiego ryzyka odpowiedzialnych za rozwój raka szyjki macicy.

Badanie polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy podczas badania ginekologicznego lub przez odpowiednio przeszkoloną położną. Jest krótkie, bezpieczne i zazwyczaj bezbolesne.

Jeżeli wynik testu HPV jest dodatni, wykonywane jest dodatkowe badanie cytologiczne na podłożu płynnym (LBC) z tego samego materiału, bez konieczności ponownego pobierania wymazu.

Kto może skorzystać z programu?

Z programu profilaktyki raka szyjki macicy mogą skorzystać kobiety spełniające aktualne kryteria kwalifikacji określone przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia tj. kobiety w wieku 25-64 r.ż. 

Personel medyczny podczas wizyty sprawdzi, czy pacjentka kwalifikuje się do wykonania badania w ramach programu.

Jak przygotować się do badania?

Aby wynik był wiarygodny:

• nie zgłaszaj się na badanie podczas miesiączki,
• najlepiej wykonać badanie co najmniej 2 dni po zakończeniu krwawienia,
• przez 24–48 godzin przed badaniem unikaj współżycia,
• nie stosuj dopochwowych leków, globulek ani irygacji,
• poinformuj położną lub lekarza o ewentualnym leczeniu ginekologicznym oraz ciąży.

Co oznacza wynik?

Wynik ujemny

Nie wykryto wirusa HPV wysokiego ryzyka.

Oznacza to bardzo niskie ryzyko rozwoju raka szyjki macicy w najbliższych latach. Kolejne badanie należy wykonać zgodnie z obowiązującymi zaleceniami programu profilaktycznego.

Wynik dodatni

Wykryto obecność wirusa HPV wysokiego ryzyka.

Nie oznacza to rozpoznania raka. Większość zakażeń ustępuje samoistnie. Wynik dodatni wskazuje jedynie na konieczność dalszej oceny zgodnie z obowiązującym schematem diagnostycznym. W przypadku dodatniego wyniku wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC), a dalsze postępowanie zależy od uzyskanych wyników.

Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania?

Możesz chronić swoje zdrowie poprzez:

• regularne wykonywanie badań przesiewowych,
• szczepienie przeciwko HPV,
• zgłaszanie się na wizyty profilaktyczne,
• niepalenie tytoniu,
• dbanie o zdrowy styl życia,
• stosowanie się do zaleceń lekarza lub położnej.

W naszej przychodni

Położna POZ wykonuje badania w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy oraz udziela informacji dotyczących:

• kwalifikacji do programu,
• przygotowania do badania,
• interpretacji wyników,
• dalszego postępowania po otrzymaniu wyniku,
• profilaktyki zakażeń HPV,
• szczepień przeciwko HPV.

Jeżeli masz pytania lub chcesz umówić badanie, skontaktuj się z rejestracją lub położną POZ. Profilaktyka to najskuteczniejszy sposób ochrony przed rakiem szyjki macicy

W czasie ciąży zaleca się szczepienia, które chronią zarówno kobietę, jak i dziecko. Przeciwciała wytworzone przez matkę przechodzą przez łożysko, zapewniając noworodkowi ochronę w pierwszych miesiącach życia.

Szczepienia zalecane w ciąży

1. Szczepienie przeciw krztuścowi, błonicy i tężcowi (dTpa) – zalecane każdej ciężarnej

• Kiedy? Między 27. a 36. tygodniem ciąży, najlepiej w 28.–32. tygodniu.
• Cel:
  
  • ochrona noworodka przed krztuścem,
  • zmniejszenie ryzyka ciężkiego przebiegu choroby u niemowlęcia,
  • przekazanie przeciwciał przez łożysko.
• W każdej ciąży, niezależnie od wcześniejszych szczepień.

2. Szczepienie przeciw grypie

• Kiedy?
  
  • w dowolnym trymestrze ciąży,
  • najlepiej przed sezonem epidemicznym, ale można wykonać przez cały sezon zachorowań.
• Cel:
  
  • ochrona ciężarnej przed ciężkim przebiegiem grypy,
  • zmniejszenie ryzyka hospitalizacji,
  • częściowa ochrona noworodka.

Stosuje się wyłącznie szczepionkę inaktywowaną.

3. Szczepienie przeciw COVID-19

• Zalecane zgodnie z aktualnymi zaleceniami dla kobiet ciężarnych.
• Można wykonać w dowolnym okresie ciąży.
• Szczególnie ważne u kobiet z chorobami przewlekłymi lub zwiększonym ryzykiem ciężkiego przebiegu zakażenia.

4. Szczepienie przeciw RSV (syncytialny wirus oddechowy)

• Zalecane w celu ochrony noworodka przed ciężkimi zakażeniami RSV.
• Kiedy?
  
  • najczęściej między 32. a 36. tygodniem ciąży (zgodnie z aktualnym programem szczepień i dostępnością preparatu).
• Przeciwciała przekazywane są dziecku jeszcze przed porodem.

Szczepienia wykonywane w szczególnych sytuacjach

Mogą być zalecane po ocenie ryzyka przez lekarza:

• przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,
• przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A,
• przeciw meningokokom,
• przeciw pneumokokom,
• przeciw wściekliźnie (po ekspozycji),
• przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (w przypadku zwiększonego ryzyka).

Szczepienia przeciwwskazane w ciąży

Nie zaleca się szczepionek żywych:

• przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR),
• przeciw ospie wietrznej,
• przeciw gruźlicy (BCG).

Jeżeli kobieta planuje ciążę, szczepienia żywe powinny być wykonane co najmniej miesiąc przed zajściem w ciążę.

Edukacja prowadzona przez położną POZ

Podczas edukacji przedporodowej położna:

• ocenia status szczepień ciężarnej,
• informuje o korzyściach wynikających ze szczepień,
• wyjaśnia bezpieczeństwo stosowanych szczepionek,
• zachęca do wykonania szczepień zgodnie z aktualnymi zaleceniami,
• dokumentuje przekazane informacje oraz decyzję pacjentki w dokumentacji medycznej.

Podsumowanie

Jak prawidłowo badać piersi?

Samobadanie piersi trwa około 5–10 minut i warto wykonywać je raz w miesiącu.

📅 Kiedy wykonywać badanie?

• Kobiety miesiączkujące – 2–5 dni po zakończeniu miesiączki, gdy piersi są najmniej obrzęknięte i tkliwe.
• Kobiety po menopauzie, w ciąży lub karmiące piersią – wybierz jeden stały dzień każdego miesiąca.

Krok 1. Obejrzyj piersi przed lustrem

Stań przed lustrem z rękami opuszczonymi wzdłuż ciała, a następnie:

• unieś ręce nad głowę,
• oprzyj dłonie na biodrach i napnij mięśnie klatki piersiowej.

Zwróć uwagę na:

• zmianę wielkości lub kształtu piersi,
• asymetrię,
• zaczerwienienie lub obrzęk,
• wciągnięcie skóry lub brodawki,
• pomarszczoną skórę („skórka pomarańczowa”),
• wyciek z brodawki.

Krok 2. Zbadaj piersi na stojąco

Najłatwiej wykonać badanie pod prysznicem.

• Unieś prawą rękę za głowę.
• Trzema środkowymi palcami lewej dłoni badaj prawą pierś.
• Następnie zmień strony.

Badanie wykonuj:

• delikatnymi ruchami okrężnymi,
• stopniowo zwiększając nacisk (lekki, średni i głęboki),
• obejmując całą pierś.

Możesz badać pierś:

• ruchem spiralnym od zewnątrz do brodawki,
• pionowymi liniami od obojczyka do dolnej części piersi,
• promieniście od brodawki na zewnątrz.

Najważniejsze jest, aby za każdym razem badać piersi w ten sam sposób.

Krok 3. Zbadaj piersi na leżąco

Połóż się na plecach.

• Pod bark po stronie badanej piersi włóż niewielką poduszkę lub zwinięty ręcznik.
• Rękę połóż za głową.
• Drugą dłonią zbadaj pierś tak samo jak w pozycji stojącej.

Krok 4. Nie zapomnij o pachach i obojczykach

Sprawdź:

• okolice pach,
• okolice nad i pod obojczykiem.

Powiększone lub bolesne węzły chłonne również wymagają konsultacji z lekarzem.

Krok 5. Oceń brodawki

Delikatnie uciśnij każdą brodawkę.

Zwróć uwagę, czy nie pojawia się:

• wydzielina,
• krew,
• płyn o nietypowym zabarwieniu.

Zwróć uwagę na niepokojące objawy

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli zauważysz:

• wyczuwalny guzek lub zgrubienie,
• zmianę wielkości lub kształtu piersi,
• wciągnięcie brodawki lub skóry,
• zaczerwienienie, obrzęk lub „skórkę pomarańczową”,
• wydzielinę z brodawki (szczególnie krwistą),
• ból utrzymujący się w jednym miejscu,
• powiększone węzły chłonne pod pachą.

Pamiętaj

Samobadanie piersi pomaga poznać swoje ciało i szybciej zauważyć niepokojące zmiany, ale nie zastępuje badań profilaktycznych. Regularnie wykonuj badania zalecane dla Twojego wieku, takie jak USG piersi lub mammografia, zgodnie z zaleceniami lekarza i programami profilaktycznymi. Wczesne wykrycie zmian daje największe szanse na skuteczne leczenie.